Health & nature

Geluk en voeding (Rik Vermuyten)

Voedingsconsult Rik Vermuyten over gelukkig zijn en eten

Tekst: Deborah Anné

Eten doen we allemaal. Puur biologisch gezien zou het juiste voedsel ons in staat moeten stellen optimaal te functioneren. Maar er valt wel wat meer over te zeggen. Het verwennen van je smaakpapillen kan je in de zevende hemel brengen. Je volproppen dan weer niet. Een gesprekje met voedingsconsult Rik Vermuyten.

Wat is de link tussen voedsel en geluk?
De link met voedsel wordt over het algemeen vergeten maar eerst en vooral, wat is de definitie van geluk? Letterlijk betekent geluk een toestand waarin de dingen lukken. Gelukkig zijn betekent dat je er in lukt er te zijn. Dat is een definitie die je zelden tegenkomt maar eigenlijk gaat het daarover. Je zou kunnen zeggen dat geluk een gevoel is, maar in het Spaans is er een betere omschrijving: Alegria. Dat is niet een gevoel of een emotie maar een zijnstoestand. Je kan het vertalen als blijheid. Een beetje zoals de toestand die we als kind kennen. Wij interpreteren het te vaak als gelukkig voelen in plaats van gelukkig zijn.

Je bedoelt dat geluk een diepere beleving is dan je gelukkig voelen?
Ja, het is iets heel diep en eigenlijk onze normale toestand. Meestal zoeken mensen redenen om na te gaan of ze gelukkig zijn of omgekeerd een hele hoop redenen waarom ze niet gelukkig kunnen zijn. Een reden om gelukkig te zijn, bestaat maar even in de tijd en verdwijnt dus weer, en daarmee ook je geluksgevoel.

Lichamelijke gezondheid lijkt me cruciaal om gelukkig te kunnen zijn?
Zeker. Je gevoelens en je geestelijke activiteit bewegen zich in jouw fysieke toestand, dus als je fysiek goed bent, werkt de rest ook goed. Samen met beweging en ademhaling is voedsel erg belangrijk. Het is een uitdaging en het kan ook een bron van geluk zijn om te leren aanvoelen en te begrijpen wat gezond voedsel is en om de gezondheid te kunnen scheppen die je wil scheppen. Het is zo dat een heel deel van je lichaam elke dag verdwijnt en een ander deel bijgemaakt wordt. We maken 20 miljoen rode bloedcellen per minuut aan en je breekt er evenveel af! Hoe goed dat proces lukt, hangt samen met de jongheid van je lichaam en hoe je je voelt.

Daarnaast heeft voedsel ook een invloed op ons humeur bijvoorbeeld?
Voedsel verandert zich in bloedcellen en beïnvloedt meteen je mechanismen zoals je darm, bloedcirculatie enzovoort. Dat zijn fysische en fysiologische dingen waar we niet bij stilstaan behalve wanneer het niet meer werkt. Hoe die dingen eraan toe zijn, heeft nochtans een directe invloed op hoe we ons voelen. Bij extreem voedsel zoals alcohol, koffie, medicamenten, drugs – wat ook allemaal een vorm van voedsel is – is de invloed meteen merkbaar. Met meer evenwichtig voedsel word je dat niet zo onmiddellijk en extreem gewaar. Je bouwt dan een trage toestand op die juist typisch is voor evenwicht. Met evenwicht voel je je gezond.

Maakt de voeding waar je zin in hebt je ook gelukkig?
Dat geeft alvast bevrediging. Je had ergens zin in en je hebt het genomen. Voor de meeste mensen is dat een vorm van zich goed voelen. Wat niet hetzelfde is als gelukkig zijn en het is ook geen garantie. Je moet maar iets teveel eten en je hebt een zwaar gevoel. Daar gaat je geluksgevoel dan. Met chocolade bijvoorbeeld komt het erop aan te leren spelen met hoever je kan gaan. Veel mensen zoeken lichamelijke bevrediging op wanneer ze juist niet gelukkig zijn. Een belangrijk aspect van gelukkig zijn, is dat je je zodanig goed voelt dat je niet persé nog iets nodig hebt. Het zet je in een onafhankelijkheid, een vrijheid. Het is pas als je dat niet hebt dat je gaat zoeken naar dingen die je noden bevredigen. Chocolade maakt endorfine vrij dat ons goed doet voelen. Het kan ervoor zorgen dat de nood die bestaat op andere vlakken daarmee lijkt gelenigd te zijn. De lichamelijke bevrediging leidt ons dan van ons ongelukkig zijn af.

Kan een stuk chocolade niet ook goed zijn, voor even?
Ja, maar het is geen echte oplossing voor het probleem dat je had. Het kan je drogeren, zou je kunnen zeggen. Net zoals medicatie zou werken, het verstopt het, of vervangt even wat je eigenlijk zou willen.

Dan zitten we in de problematische sfeer, maar wat is het geheim van voedsel en gelukkig zijn?
Wel, het is niet zo dat voedsel jouw gelukkig zijn garandeert. Je kan maar gelukkig zijn als je dicht bij jezelf bent met de ervaring dat je gevoelens hebt, emoties kan hebben, dat je kan denken, dat je een geest hebt, allerlei vaardigheden... Als we op zo’n manier eten waardoor je lichaam vanzelf goed werkt dan raak je ook dichter bij jezelf omdat je je goed in je lichaam voelt. We zijn een beetje weg gegroeid van de kennis omtrent welk voedsel ons daartoe in staat stelt. Welk natuurlijk voedsel helpt ons daarbij? Eens dat weer onder de knie is, kan je je ook weer amuseren met allerlei andere voedingsmiddelen. Het voordeel van op een manier te eten die je gezondheid regelmatig opbouwt, is dat je het jezelf de hele tijd vergemakkelijkt. Je voelt je dan vanzelf lichamelijk en zintuiglijk gelukkig. Natuurlijk bevorder je ook je schoonheid met het juiste voedsel, waarbij je nog eens gelukkig kan zijn met dat je er goed uitziet.