Persoonlijke & relationele groei

Angst helen (Tom Monte)

Wat doen wanneer de angst toeslaat en hoe voorkomen dat angst je leven overheerst

Door Tom Monte

Vorige zomer ging ik in Londen aan boord van een klein vliegtuig voor een vlucht naar Brussel en al gauw kwam ik in contact met een duister en angstaanjagend stuk van mijzelf.

De jet was nauwelijks meer dan een smalle buis; als ik mijn armen uitgestrekt had, had ik waarschijnlijk allebei de wanden kunnen aanraken. Toen ik het vliegtuig binnenstapte, moest ik diep bukken om tot bij mijn zetel te geraken. Toen ik neerzat, moest ik mijn arm niet ver strekken om het plafond aan te raken.

Om redenen die ik nooit begrepen heb, moesten we wel 40 minuten tot een uur wachten voor de deur dicht ging en we vertrekkensklaar waren. Toen de deur eenmaal dicht was, moesten we alweer wachten voor we toelating kregen om naar de startbaan te taxieën.

Het was midden op de dag en erg warm. De wanden, die al te dichtbij waren om comfortabel te zijn, leken me in te sluiten. Terwijl ik daar in die dikke, verstikkende lucht zat, begon ik me claustrofobisch te voelen en het duurde niet lang of ik voelde de paniek opkomen.

Deze gebeurtenis vond plaats een paar maanden nadat ik zo'n drie uren vastgezeten had in de Eurostar onder het Engelse Kanaal. Terwijl we in de inktzwarte Chunnel wachtten, kregen we geen enkel bericht van Eurostar omtrent wat ze aan het doen waren - als ze al iets aan het doen waren - om ons eruit te krijgen. Het was zenuwslopend maar het liep goed af en ik was op tijd in Londen om mijn vlucht naar huis te halen. Toch kon ik voelen hoe de zaadjes van een interne crisis in mij ontkiemden, een crisis die opnieuw de kop zou opsteken een paar maanden later op de startbaan van Londen Heathrow.

Angst heeft vele namen: stress, ongerustheid, paniek en zelfs terreur. Misschien is het enige belangrijke verschil tussen deze toestanden de relatieve mate van angst in elk ervan. Stress, een soort laagschalige angst, is iets waar iedereen regelmatig mee te maken heeft, in elk geval in zekere mate. Ongerustheid is, voor sommigen, iets wat voortdurend op de achtergrond aanwezig is en niet noodzakelijk gelinkt is aan specifieke omstandigheden. Fobieën zijn intense angsten die opkomen onder heel specifieke omstandigheden, bijvoorbeeld vastzitten in een benauwde ruimte. Terreur is, zoals we allemaal weten, een extreme vorm van angst waarbij je, als je niet oplet, de controle over jezelf kan verliezen.

Binnenin die smalle buis van een vliegtuig kon ik de hitte, de benauwdheid en het gevoel vast te zitten niet verdragen. Ik had de vorige nacht tijdens de vlucht van Boston naar London niet geslapen. En ik had geen idee hoe lang we zouden moeten wachten voor we konden opstijgen. Ik moest denken aan verhalen van mensen die uren vastgezeten hadden in vliegtuigen. Een stroom van angst begon door heel mijn lichaam te trekken en ik voelde dat ik een volwaardige paniekaanval zou krijgen als ik mijzelf niet onder controle kreeg.

Een deel van mij wilde aan de steward zeggen dat ik uit het vliegtuig wilde. Maar mensen die de controle verliezen in een vliegtuig krijgen vaak plastic handboeien om, dat had ik in het verleden op andere vluchten gezien. Mijn rationele verstand zei me dat ik de zaken niet erger moest maken dan ze al waren. Maar de ratio gebruiken om om te gaan met een irrationele angst is even efficiënt als een kudde buffels zeggen dat ze hun wilde vlucht moeten stoppen omdat ze op een klif afstormen. Uiteindelijk lopen de angst en de buffels je gewoon omver.

Een moment van waarheid kwam op. Op het moment dat mijn angsten me zouden overspoelen, nam ineens een andere stem in mij het over, een stem even irrationeel als mijn angst, maar veel krachtiger.

Al vele jaren cultiveer ik een innerlijke stem die mijn steunpilaar geworden is tegen alle soorten van angst, twijfel en negatieve gedachten. Ik noem die stem de Stem van Ja, of de Stem van Liefde. Ze is mijn bescherming tegen dat deel van mij dat volhoudt dat alles fout gaat, of vroeg of laat fout zal gaan. Ik noem de stem van angst de "stem van nee". Ze komt voort uit een splinterdeel van mijzelf dat de bron is van alle angst, zelfkritiek en negativiteit, een deel dat ik de Hongerige Dief noem.
In deze wereld van dualiteit, waar licht en duister, liefde en angst zij aan zij bestaan, is de Hongerige Dief universeel. Het is de criticus in onszelf, het deel van elk van ons dat volhoudt dat we zullen falen, zelfs als we briljant succesvol zijn. De Hongerige Dief gebruikt herinneringen van schaamte, vernedering, pijn en mislukking om zelfsabotage en zelfhaat te promoten. Hij moedigt zelfverwijten en verwijten aan anderen aan. Hij probeert ons te beletten onszelf en onze kracht te leren kennen. Als hij er de kans toe krijgt, zal hij onszelf en anderen vernietigen.

In dat kleine vliegtuigje hield de Hongerig Dief mijn bewustzijn stevig in zijn greep, tot de Stem van Ja plots in mij opkwam.
"Wees niet bang," begon de Stem. "We hebben alles onder controle. Je bent in handen van de liefde en alles ontvouwt zich perfect. We gaan dit vliegtuig op precies het juiste moment in beweging brengen. Je vlucht is veilig. Je zult in Brussel aankomen op precies het moment dat wij voor ogen hebben. We omarmen je in de schoot van de liefde. Elke stap van je wordt beschermd. Luister gewoon naar ons en we zullen je van je verwarring en angst wegleiden."

En het volgende anderhalf uur luisterde ik aandachtig naar die innerlijke stem die mijn angsten suste en me grondde in een gevoel van veiligheid. Dit alles speelde zich in mij af terwijl de Hongerige Dief probeerde de volledige controle te krijgen over mijn bewustzijn en me in een wervelwind van terreur en paniek probeerde te drijven. Een tijd lang streden de twee kanten van mijn wezen om de overheersing. Maar de Stem van Ja hield mijn angsten in bedwang en geleidelijk aan won zij. Mijn angsten verminderden en gleden weg. Het doodsbange jongetje in mij voelde de aanwezigheid van mijn ziel en het Al dat tegelijk daarmee komt. Daardoor kon ik mij volledig aan het moment geven. "Ik ben blij dat ik hier ben" hoorde ik mijzelf zeggen. "Dit is een keuze. Ik ben blij dat ik deze keuze maak. Ik ben blij dat ik mij volledig geef aan dit moment van mijn leven."
Tijdens deze reis leerde ik heel veel over mijzelf, over paniek en doodsangst, en over hoe je moet omgaan met angst, vooral als je uitgeput bent en kwetsbaar voor het vermogen van de angst om buitensporig te escaleren.

ANGST IS DE ULTIEME UITDAGING VOOR DE ZIEL

Angst ervaren we fysiek, emotioneel en psychisch maar uiteindelijk is angst een spirituele uitdaging. Angst is de grootste belemmering tot de manifestatie van de ziel in je leven en in de hele wereld.
Jouw ziel is het goddelijke deel van jezelf. Er is geen angst in de ziel, wat betekent dat je diepste en meest ware natuur volledig vrij is van deze verwoestende zijnstoestand. Je ziel biedt je onvoorwaardelijke liefde, zelfkennis, grenzeloze creativiteit en formidabele kracht. Hoe meer je ziel zich via jou manifesteert, hoe meer het Goddelijke je wereld binnentreedt en transformeert.

Jammer genoeg zijn de meesten van ons niet in staat om zich te openen en deze zijnstoestand te ervaren - althans, nu nog niet. Dat betekent niet dat ze er niet is en wacht om ervaren te worden. We moeten alleen maar leren een relatie met onze ziel te cultiveren, vooral als we efficiënter met angst willen omgaan en zodoende worden wie we echt zijn.

Hier zijn zeven stappen die je helpen allerlei soorten angsten te overwinnen. Sommige stappen zijn bedoeld om je in de onmiddellijke situatie te helpen. Andere zijn bedoeld om dagelijks gecultiveerd te worden om je de kracht en sterkte te geven om je angst te overwinnen de volgende keer dat ze opkomt.

1. Weet dat je geest gestuurd en gecontroleerd kan worden.
Beschouw je geest als een verbazingwekkend huisdier dat bevelen wil krijgen van zijn baasje. Bij de meesten onder ons is het baasje de stem van nee en haar verborgen bron, de Hongerige Dief. Onder de stem van nee glijdt de geest automatisch naar angst, duisternis en hel.

Wat zo velen onder ons niet beseffen is dat de geest veel kneedbaarder en opener voor richting is dan we denken. Hoewel ze neigt in één richting te glijden, kan ze in een andere richting geleid worden door de hogere faculteiten, wat betekent dat ze gecontroleerd kan worden door onze ziel en haar voornaamste bondgenoot, ons hart. Je ziel wil je geest transformeren tot een instrument van liefde en creativiteit. Ze wil ook dat je geest het vermogen ontwikkelt om onophoudelijk nieuwe vormen van zijn te omarmen.

De eerste stap in het controleren van angst is beseffen dat haar op angst gebaseerde overtuigingen en scenario's fout zijn. Het is gewoon de geest die doet wat de geest nu eenmaal doet. Deze te voorschijn getoverde overtuigingen en beelden zijn illusies, niet meer dan schaduwen op de muur. Als je haar laat begaan verandert de geest deze schaduwen in vurige angst. Maar ze kunnen meteen opgelost worden door de aanwezigheid van je ziel.
Adem in en uit en concentreer je enkele ogenblikken op je ademhaling. Adem langzaam uit. Daardoor trekt je lichaam samen en grond je je steviger in je hara of levenscentrum. Het is onwaarschijnlijk dat ademen alleen je je angst doet overwinnen maar het zal je voorbereiden op de volgende reeks stappen.

2. Ga de uitdaging aan.
Angst maakt dat we ons machteloos en klein voelen. Ze maakt dat we ons willen verstoppen op een veilig, klein plekje binnenin onszelf en ons huis. De ironie is dat hoe meer je je verstopt, hoe sterker de angst wordt. Wanneer je je terugtrekt uit het leven, wordt je ziel verhinderd om in je bewustzijn te komen en je te leiden. En dan heeft de Hongerige Dief gewonnen.
Als je je in een angstaanjagende situatie bevindt, vooral een situatie waarover je geen controle hebt, vlucht dan niet. Loop er niet van weg. Stap niet achteruit. Vecht niet tegen de angst of tegen de situatie. Bereid je in plaats daarvan voor om de uitdaging van dat moment aan te gaan door tegen jezelf te zeggen dat je precies daar bent waar je hoort te zijn, dat de Bron je naar exact die plaats in je leven geleid heeft en jou doorheen deze uitdaging wil helpen.
In het Thomas-evangelie zegt Jezus aan zijn leerlingen: "Hij die dicht bij het vuur is, laat hem weten dat hij dicht bij mij is."

3. Leid je geest met de Stem van Ja.
Je ziel wil meester zijn over je geest. Maar de enige manier waarop dat kan is als je toelaat dat de Stem van Liefde je geest leidt en als je ten volle gebruik maakt van haar capaciteit om je ziel een stem te geven en je ziel toe te laten om jou onder te dompelen in beelden van vrede, schoonheid en liefde.

Net zoals de stem van nee wel moet voortkomen uit een specifiek aspect van jouw wezen, zo heeft ook de stem van Liefde haar eigen oorsprong. Die oorsprong is jouw ziel. Je moet een relatie met je ziel onderhouden door haar toe te laten om via je geest te spreken. Daarmee bedoel ik het volgende: je moet leren je ziel toe te laten je stem te gebruiken om woorden van liefde, troost en begeleiding te spreken tot jou.

Met wat oefeningen wordt dit een tweede natuur. En mettertijd zal de Stem van Ja een gewoonte worden en zelfs een kracht krijgen die helemaal van haarzelf is, net zoals de stem van nee nu automatisch en schijnbaar buiten jouw controle is.
Je kan deze nieuwe gewoonte creëren door elke dag op die manier met je eigen innerlijke Stem van Liefde te communiceren. We kunnen dit op eender welk moment van de dag doen, maar het is bijzonder krachtig als we deze gewoonte onderhouden door ze in een of andere vorm van spirituele oefening te integreren (zie verder). Het is vooral belangrijk om de Stem van Ja in te roepen telkens wanneer je met een uitdaging of angst geconfronteerd wordt, ongeacht hoe groot of klein die is. Richt je op dat moment meteen naar die innerlijke stem en laat toe dat ze je met liefde en tederheid geruststelt.

Hier zijn twee versies van die innerlijke stem, elk voor een andere situatie. Ze zijn enkel bedoeld om je te helpen aanvoelen hoe de stem van Ja met jou communiceert. Hoe meer je die innerlijke stem erbij betrekt, hoe meer ze op haar eigen unieke manier in jou zal te voorschijn komen.

Open je voor de volgende vorm van communicatie wanneer je voor een belangrijke uitdaging staat en je je niet opgewassen voelt tegen de taak die voor je ligt.

Je staat niet alleen voor deze uitdaging. Wij zijn bij jou - we zijn naast je, achter je en voor je. We omringen je met liefde en bescherming. We zijn gelukkig met jou en hoe moedig je met je leven omgaat.

Weet dat we de uitkomst van deze situatie volledig onder controle hebben. Je hoeft je geen zorgen te maken over slagen of mislukken. Dat is onze job, niet de jouwe. Jouw job bestaat erin open te blijven voor onze begeleiding en jezelf met een open hart te geven aan elk moment in je leven. Geef je liefde aan iedereen en aan alles wat je doet. Maak je geen zorgen om je fouten. Er zijn geen fouten. Doe je best. En laat ons bepalen hoe de dingen aflopen.

Wat jij als een probleem beschouwt, beschouwen wij als een kans om jouw wereld binnen te komen en ze via jou te transformeren. Wij kunnen dat alleen doen als jij ons de toelating geeft. Jij geeft ons die toelating door open te blijven voor ons en door je liefde te geven terwijl je door deze ervaring heen beweegt. Wees niet bang. We hebben je het succes dat je zoekt al toegekend.

Open je voor de volgende vorm van communicatie wanneer iemand van wie je houdt voor een uitdaging staat: een gezondheidsprobleem of een andere moeilijkheid.

Hoe groot jouw liefde voor [vul hier de naam van de persoon in] is, onze liefde is nog oneindig veel groter. Jouw [benoem de relatie, b.v. zoon, dochter, man, vrouw, partner of vriend(in)] is ons kind, en hij/zij maakt grote vooruitgang. Oordeel asjeblieft niet over de situatie of zie ze niet als bevroren in de tijd. Wij zorgen goed voor hem/haar en we zijn blij met zijn/haar vooruitgang. Jouw gebeden zijn bundels van liefde die hem/haar helpen om zich voor ons te openen en ons toelaten om hem/haar nog efficiënter naar heling, vrede en vervulling te leiden. Blijf asjeblieft bidden en liefde sturen naar [naam]. Intussen doen wij alles wat we kunnen om alle vormen van negativiteit die hem/haar hinderen in zijn/haar vooruitgang, uit de weg te ruimen.

Wees niet bang. We helpen [naam] en hij/zij wordt naar meer geluk en liefde geleid. We wijken nooit van zijn/haar zijde, geen enkel ogenblik. Weet dat we goed voor hem/haar zorgen.
Deze vormen van communicatie komen er in feite op neer dat je je openstelt voor je ziel en toelaat dat die goddelijke energie in je bewustzijn stroomt en je lichaam, hart en geest transformeert.

4. Cultiveer de Stem van Liefde elke dag.
We zullen allemaal steeds opnieuw met angst te maken krijgen. Daarom moeten we allemaal een sterk innerlijk leven ontwikkelen om de angst tegemoet te treden wanneer ze opkomt en om ons naar de Stem van Ja te kunnen richten telkens als twijfel, angsten of negatieve overtuigingen opkomen. Om zo'n innerlijk leven te ontwikkelen, zou ik erop willen aandringen dat je dagelijks een of andere vorm van spirituele praktijk beoefent. Welke vorm maakt niet uit, dat kan je helemaal zelf bepalen. Of het nu tijdens een gebed of een meditatie is, laat de Stem van Liefde in je naar boven komen en laat ze je hele wezen beïnvloeden. Laat ze je informeren over de natuur van de werkelijkheid - niet de werkelijkheid die jij en ik creëren op basis van de op angst gebaseerde overtuigingen van de Hongerige Dief, maar de werkelijkheid die probeert te ontstaan uit compassie en onvoorwaardelijke liefde.

Breng bij wijze van experiment je bewustzijn naar je lichaam terwijl je de Stem van Liefde toestaat om via jou te spreken. Neem waar hoezeer dit je ademhaling, spierspanning, humeur en mentale toestand beïnvloedt. Erken hoe optimistisch en vredig je je voelt wanneer deze innerlijke stem je zegt dat je beschermd wordt en er over je gewaakt wordt, dat het Al trots op je is voor wat je met je leven gedaan hebt.

Bemerk omgekeerd ook op hoe de stem van nee je innerlijke wereld beïnvloedt - hoe ze angst, spierspanning, snelle ademhaling en duistere onheilspellende verwachtingen creëert. Bemerk ook dat de stem van nee je gedrag beïnvloedt en dus subtiel maar krachtig jouw werkelijkheid en jouw wereld creëert.

Erken dat de stem van nee je belet om jezelf volledig te geven aan de taak die je nu moet vervullen, om de eenvoudige reden dat de stem van nee je al verteld heeft dat je zal mislukken. Door je ervan te weerhouden je liefde, je briljante talenten en de ongelooflijke krachten van je geest in te zetten, weerhoudt de stem van nee je ervan te slagen in je taak.
Cultiveer de Stem van Ja en je zal al gauw ontdekken dat alles waar je je hart aan geeft, verwezenlijkt kan worden.

5. Laat je geest oplossen.
Een deel van onze dagelijkse bezigheden zou meditatie moeten zijn, of je geest toelaten om op te lossen in leegte. Dan kan je ziel binnenkomen in je geest en die transformeren in de goddelijke natuur van de ziel. Er zijn vele vormen van meditatie. Wat telt is dat je er een kiest die bij jou past. Velen mediteren op een specifieke mantra. Anderen concentreren zich op hun ademhaling. Nog anderen kiezen een bepaald beeld dat ze in hun geest oproepen.

Wat belangrijk is is dat we 1. de geest gedurende korte periodes kunnen laten oplossen en 2. kunnen observeren wat er dan gebeurt. Hoe meer je je geest observeert, hoe meer je haar natuur en gewoontes herkent. Tegelijk wordt de waarnemer van je geest, je ziel, steeds sterker in je bewustzijn. Geleidelijk aan ontwikkel je een sterkere relatie met die waarnemer, je ziel, wat op zijn beurt de communicatie verbetert en vergemakkelijkt.

Hier kan je van op aan: hoe meer je ziel je bewustzijn binnentreedt, hoe meer je hart zich opent en liefde en vreugde verspreidt over je lichaam, geest en hele leven.

6. Heel je nieren.
De nieren houden angst en moed in een soort wipplank-evenwicht. Wanneer de nieren zwak worden, worden we banger. We trekken ons terug. De ziel wil dat we ons terugtrekken en onszelf meer beschermen om nieuwe energie te verzamelen en onze conditie te versterken voor ons volgende avontuur. Maar al te veel mensen stappen terug in angst zonder dat ze intussen goed voor hun gezondheid zorgen. Zelfzorg en verjonging ontbreken en de angst wordt permanent.

Om de gezondheid van je nieren te verbeteren: rust meer, verzamel energie en eet goed. Eet elke dag bonen, zeegroenten, en misosoep. Eet regelmatig boekweit, in de vorm van korrels en van sobaspaghetti, en kleine hoeveelheden kliswortel. Vermijd suiker, koud drinken, en teveel dierlijk eiwit. Zorg voor een gezond ritme in je leven, sta elke dag rond dezelfde tijd op, eet op regelmatige tijdstippen en ga elke avond voor middernacht slapen. Vind een evenwicht tussen energie gebruiken en weer opladen. Hoe beter je erin slaagt hier een evenwicht in te vinden, hoe sterke je nieren zullen worden.
Sterke nieren geven ons moed, evenwicht en stabiliteit.

7. Volg je hart.
Elke actie die voortkomt uit liefde en resoneert met vreugde is een communicatie tussen je ziel en je hart. Je ziel geeft je leven richting, betekenis, een doel en bescherming. Ga waar je ziel en je hart je vragen te gaan, en doe wat je hart en je ziel je vragen te doen. Luister intussen naar de stem van Ja en laat je ziel - en Al waar het mee verbonden is - toe om je te leiden op je pad.
Geloof het of niet, angst is een gewoonte, net als elke andere gewoonte. Net zoals de stem van nee. We zijn zo gewoon om te reageren op gebeurtenissen vanuit angst en de stem van nee dat we die reactie niet langer als een keuze herkennen.

Je kan een nieuwe gewoonte ontwikkelen, gebaseerd op de kracht van je ziel, om je innerlijke landschap te transformeren. Leer om tegen jezelf te spreken vanuit je innerlijke schoonheid, moed en liefde. Ervaar wat dat doet in je lichaam, je geest en je hart - ja, kijk wie je wordt wanneer je ziel je leven transformeert.


Dit artikel werd gepubliceerd met toestemming van de auteur, Tom Monte. Kijk op www.tommonte.com voor meer informatie over andere artikels, boeken en cursussen.
Voor informatie over programma's met Tom Monte in België, zie Tom Monte