Voedselvrijheid

Wetgeving kruiden en voedingssupplementen

Regelmatig krijgen we mails met de vraag een petitie te ondertekenen ivm het vrije gebruik van kruiden en voedingssupplementen. We vroegen aan Bart Staes, europarlementslid voor Groen!, hoe de politiek-juridische realiteit er op dit vlak nu uitziet. Hier is zijn antwoord, het bevat heel veel achtergrondinformatie.

"Geachte mevrouw/Geachte heer,

Bedankt voor de email die u mij de afgelopen weken stuurde waarin u uw ongerustheid uitsprak over de richtlijnen voor de traditonele producten van geneeskrachtige kruiden. Ik kreeg hierover vele mails, telkens met dezelfde inhoud. Er werden ook nogal wat vragen gesteld over de Codex Alimentarius en over oude, traditionele geneeskundige systemen en het mogelijk verbod op Chinese of Ayurvedische kruidenproducten.

De parlementsleden van de groene groep in het EP namen uw mails ernstig. We stelden hierover eind november vragen aan de Europese Commissie in de parlementaire commissie Milieu, Volksgezondheid en Voedselveiligheid.
Het debat in de commissie milieu werd geregistreerd. U kan het antwoord van de Europese Commissie en de aanvullende vragen van mijn collega-parlemeetnslzeden volgen op http://www.europarl.europa.eu/wps-europarl-internet/frd/vod/player?eventCode=20101129-1500-COMMITTEEENVI&language=nl&byLeftMenu=researchcommittee&category=COMMITTEE&format=wmv#anchor1

Voor de groenen was mijn collega Bas Eickhaut onze woordvoerder. Het debat startte om 15.50 en 30 seconden.
Het was de afgelopen twee weken bijzonder druk. Het duurde dan ook even om alles  op een rij te plaatsen. Ook ik vind dat traditionele geneeskundige systemen moeten kunnen blijven bestaan.

Het goede nieuws is dat de volledige toepassing van Richtlijn 2004/24/EC NIET zal leiden tot een verbod op de distributie of het gebruik van deze producten. De richtlijn is terug te vinden op: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32004L0024:NL:HTML

De vertegenwoordiger van de Europese Commissie stelde tijdens het debat zeer uitdrukkelijk dat deze producten namelijk nog steeds als voedingssupplementen verkocht kunnen worden. En het staat burgers vrij ze ook naar eigen goeddunken te gebruiken voor medische doeleinden.

We moeten dus duidelijk het onderscheid maken tussen het gebruik van producten als voedingssuplement en het gebruik van een product als geneesmiddel. In de EU is het zo afgesproken dat producten alleen als geneesmiddelen verkocht of gepromoot kunnen worden als daarvoor een toelating is verleend (artikel 6 van richtlijn 2001/83 (zie daarvoor: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32004L0024:NL:HTML )

Ik neem aan dat u het met mij eens bent dat het een goede zaak is dat producten die als geneesmiddelen worden aangekondigd getest worden op hun kwaliteit, hun veiligheid en hun efficiëntie.

In 2004 werd richtlijn 2001/83/EC gewijzigd door richtlijn 2004/24/EC. Het doel van deze wijziging was te zorgen voor een simpele registratieprocedure voor traditionele kruidenproducten die al minstens 30 jaar in gebruik zijn (waarvan 15 jaar in de EU). Hoofddoel was ervoor te zorgen dat het vrij verkeer van dergelijke medicinale producten gewaarborgd bleef, zonder hen al te strikte regels op te leggen. Het verschil tussen de gangbare registratieperiode en de versimpelde voor geneeskrachtige kruiden is dat bij laatstgenoemde er geen klinische data gegeven hoeven te worden. Kruidenproducten moeten wel voor 30 april 2011 geregistreerd worden om in Europa alsmedicijn verkocht te kunnen worden. Indien dat niet gebeurt, kunnen ze wel verder verkocht en geconsumeerd worden maar niet onder de kwalificatie geneesmiddel.
Voor meer informatie hierover:
http://ec.europa.eu/health/human-use/herbal-medicines/index_en.htm

Op 29 september 2008 gaf de Commissie in haar mededeling 2008/584 zie bijlage) wel toe dat er obstakels zijn om bepaalde traditionele kruidenproducten te registreren als medicijn:

- Traditionele geneeskundige systemen, die niet alleen uit kruiden, maar bijvoorbeeld ook uit mineralen bestaan, kunnen niet geregistreerd worden via de versimpelde procedure.
- HMPC, de relevante instantie, heeft tot nu toe altijd om genotoxische data gevraagd, terwijl dit volgens de Commissie niet nodig is.
- Voor producten met een holistische traditie kan de effectiviteit niet aangetoond worden per product maar per therapie. De Commissie gaf aan bereid te zijn om met aparte wetgeving hiervoor te komen.
- Producten van niet-Europese traditie, zoals Aryuvedische of traditionele Chinese medicijnen, lopen soms tegen het obstakel aan dat ze minder dan 15 jaar in de EU gebruikt worden.

Maar ondanks al deze obstakels inzake de registratie als geneesmiddel kunnen traditionele kruidenproducten ten alle tijde als voedingssupplementen verkocht worden.

Tijdens het debat in de milieucommissie gaf de Europese Commissie op 29 november aan dat ze niet bereid is om deze problemen inzake de registratie als geneesmiddel onmiddellijk aan te pakken, vanwege tijdsgebrek en andere prioriteiten.
Daarover bestond veel kwaadheid bij de parlementsleden. Wij blijven druk zetten met alle parlementaire middelen. We hebben uw hulp nodig. Aangezien de Europese Commissie het initiatiefrecht heeft om wetgeving voor te stellen of aan te passen, zou het goed zijn dat er ook van buitenaf druk gezet wordt op de Europese Commissie.
Een brief aan http://ec.europa.eu/health-eu/contact_en.htm met de vraag de bestaande obstakels, zoals gemeld in de Commissiemededeling (2008) 584 weg te werken zou erg nuttig zijn.

Degenen die willen opkomen voor een registratie van Chinese of Ayurvedische kruidenproducten als geneesmiddel kunnen gezien bovenstaande mededeling eisen dat er een voorstel komt van aanpassing van de bestaande wetgeving. Het zpou nog beter zijn dat de Commissie komt met een voorstel van aparte wetgeving voor dit soort producten.
Wat betreft de Codex Alimentarius. Ik deed daar al eerder onderzoek over. Meer info hierover vindt u op: http://www.bartstaes.be/articles.php?id=1870

Vorig jaar stelde ik hierover ook de volgende parlementaire vraag:http://www.bartstaes.be/articles.php?id=2016
In haar antwoord onderstreept de Commissie dat de normen van de Codex Alimentarius slechts aanbevelingen zijn. Zij zijn in het geheel niet bindend, aangezien in de overeenkomsten in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) weliswaar wordt erkend dat de CAC-normen een referentiepunt zijn (Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen en Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen), maar in diezelfde overeenkomsten duidelijk wordt bepaald dat toepassing ervan niet verplicht is, indien de betrokken staat zijn maatregelen rechtvaardigt aan de hand van wetenschappelijke gegevens betreffende het passende niveau van bescherming dat hij voor ogen heeft..
Ik blijf de zaak hoe dan ook opvolgen.

Positief is dus dat de door u verdedigde producten in elk geval niet van de markt zullen verdwijnen of verboden zullen worden.
Negatief is dat een aantal van de door u geliefde producten niet zullen mogen verkocht worden onder de kwalificatie geneesmiddel. Om daaraan te verhelpen hebben we een wetswijziging nodig. Ik van mijn kant blijf druk zetten op de Europese Commissie om met een voorstel van wetswijziging of een nieuw voorstel van wet te komen. Als ook u druk zet op de Commissie (DG Sanco) zal dat erg nuttig zijn.

Hartelijke groeten,

Bart Staes,

Lid EP Groen!"